Vitamin – nguồn gốc và vai trò

Vitamin - nguồn gốc và vai trò

Vitamin – nguồn dinh dưỡng không thể thiếu của cơ thể

Vitamin, mặc dù không được coi là dưỡng chất chính trong mỗi bữa ăn hàng ngày như protein, glucid hay chất béo, nhưng vẫn đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự sống và sức khỏe. Vậy vitamin gồm có những loại nào? Nhu cầu của chúng ta đối với các loại vitamin này ra sao, hãy cùng Ovisure Gold tìm hiểu trong bài viết này nhé!

1. Các nhóm vitamin

Vitamin là tên gọi cho một nhóm hợp chất hữu cơ không thể thiếu cho cơ thể, tuy chỉ cần lượng nhỏ từ thực phẩm hàng ngày.

Vitamin đóng vai trò quan trọng trong sự tồn tại và phát triển của cơ thể, củng cố hệ miễn dịch chống lại các tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, việc bổ sung vitamin nên được thực hiện với liều lượng phù hợp. Sử dụng vitamin vượt quá mức khuyến cáo có thể gây rối loạn hoạt động cơ thể, bệnh lý và thậm chí gây nguy hiểm đến tính mạng.

Vitamin được chia thành nhiều nhóm dựa trên tính chất tan trong dầu hoặc nước, cũng như thời điểm phát hiện chúng. Gồm một số nhóm vitamin quan trọng:

–  Vitamin tan trong dầu: Bao gồm vitamin D, vitamin A, vitamin E và vitamin K.

– Vitamin tan trong nước: Bao gồm vitamin B1, vitamin B2, vitamin B6, vitamin C, vitamin B12,…

2. Đặc điểm của các loại vitamin

2.1. Vitamin A: Hỗ trợ sự phát triển và bảo vệ của cơ thể

Cấu tạo: Vitamin A, một hợp chất có cấu trúc phức tạp, đóng vai trò quan trọng trong hoạt động sống của cơ thể. Nó có thể được tổng hợp từ tiền chất caroten trong thực vật hoặc cung cấp thông qua thức ăn.

Vai trò: Vitamin A tham gia vào nhiều quá trình và phản ứng cần thiết, bao gồm quá trình oxy hóa-khử, cấu tạo chất điều hòa sự nhạy cảm ánh sáng trong mắt (rhodopsin), và duy trì vai trò và hoạt động của các mô biểu bì. Việc thiếu vitamin A có thể dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe như nhiễm khuẩn, thoái hóa, nhiễm trùng, và vấn đề về thị giác.

Nhu cầu cơ thể: vitamin A có thể được đáp ứng thông qua nhiều nguồn thực phẩm như rau quả, dầu cá, và mỡ. Trung bình, người trưởng thành cần khoảng 5.000 IU vitamin A mỗi ngày.

2.2. Vitamin C: Chất chống oxy hóa và duy trì sức khỏe toàn diện

Cấu tạo: Vitamin C, một monosaccarit, có cấu trúc đặc biệt và đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa cơ thể. Nó cũng là chất vận chuyển hydro và duy trì hoạt động của các tế bào trong mô răng, sụn và xương.

Vai trò: Thiếu hụt vitamin C có thể gây ra các vấn đề sức khỏe như chảy máu chân răng và trong trường hợp nghiêm trọng hơn, chảy máu nội tạng.

Nhu cầu cơ thể: Bạn có thể tìm thấy nhiều nguồn cung cấp vitamin C trong các loại hoa quả tươi, rau xanh và ớt. Một liều lượng hàng ngày khoảng 80-100 mg vitamin C là đủ để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Tuy nhiên, đối với những người làm việc vất vả hơn hoặc sống ở vùng khí hậu lạnh, nhu cầu vitamin C có thể tăng lên từ 120-150 mg mỗi ngày.

2.3. Các nhóm vitamin B

Vitamin B là một nhóm các loại vitamin được chia thành nhiều nhóm với tính chất hóa học tương tự nhau, đóng vai trò quan trọng trong chuyển hóa và sức khỏe của cơ thể. Hãy tìm hiểu về một số nhóm vitamin B quan trọng:

Vitamin B1 (Thiamine)

Với cấu trúc gồm 2 vòng thiazol và pyridin, vitamin B1 tham gia vào quá trình chuyển hóa glucid quan trọng trong cơ thể. Thiếu hụt vitamin B1 có thể gây rối loạn chuyển hóa và ảnh hưởng đến tim mạch, hệ thần kinh và sức khỏe tổng thể. Các nguồn cung cấp vitamin B1 bao gồm lòng đỏ trứng, gan, sữa, cám và cũng được tổng hợp bởi một số vi khuẩn đường ruột.

Vitamin B2 (Riboflavin)

Với cấu trúc dẫn xuất của Isoalloxazine, vitamin B2 là thành phần cấu tạo của nhiều loại enzyme trong cơ thể. Nó liên quan đến sự phát triển và bảo vệ của tóc, niêm mạc miệng và mắt. Các nguồn cung cấp vitamin B2 bao gồm sữa, gan, men bia rượu, rau xanh và ngũ cốc. Cơ thể cần khoảng 1,5mg vitamin B2 mỗi ngày.

Vitamin B3 (Niacin)

Vitamin B3 tham gia vào quá trình tổng hợp coenzym và các quá trình oxy hóa-khử quan trọng. Thiếu hụt vitamin B3 có thể gây ra rối loạn thần kinh, loét da và miệng, mệt mỏi và yếu toàn thân. Các nguồn cung cấp vitamin B3 bao gồm rau, cá, thịt, sữa và gan. Nhu cầu cơ thể hàng ngày là 25mg vitamin B3.

Bổ sung vitamin và khoáng chất như thế nào thì tốt cho sức khỏe?

Vitamin B5 (Pantothenic Acid)

Với cấu trúc là acid pantothenic, vitamin B5 tham gia vào hoạt động và điều hòa chức năng của nhiều bộ phận trong cơ thể, bao gồm cơ quan sinh dục, mông, và tuyến vú. Thiếu hụt vitamin B5 thường gây ra tình trạng rụng tóc và ngưng mọc tóc. Các nguồn cung cấp vitamin B5 bao gồm gia súc, gia cầm, đậu phộng, các loại đậu, lòng trắng trứng và nấm.

Ngoài ra, còn có vitamin B6 liên quan đến chuyển hóa acid amin và vitamin B12 liên quan đến tổng hợp và vai trò của coenzyme. Đảm bảo bổ sung đủ các nhóm vitamin B này sẽ giúp cơ thể hoạt động tốt và duy trì sức khỏe chung.

2.4. Vitamin D: Bạn đồng hành giúp xương chắc khỏe

Vitamin D, với cấu trúc là các hợp chất nhân Sterol, đóng vai trò quan trọng trong sự hấp thu canxi và phospho ở ruột, cũng như tổng hợp và tăng cường sự chắc khỏe của xương. Thiếu hụt vitamin D thường gặp ở những người bị còi xương, loãng xương, và mềm xương.

Để đáp ứng nhu cầu cơ thể về vitamin D, bạn có thể tìm thấy nó trong gan cá, lòng đỏ trứng, bơ, mỡ,… Mỗi ngày, cơ thể cần được cung cấp khoảng 400 IU vitamin D.

2.5. Vitamin E: Chống oxy hóa và duy trì sức khỏe sinh sản

Vitamin E, với cấu trúc các hợp chất tocopherol, đóng vai trò là một chất chống oxy hóa mạnh và giúp điều hòa quá trình sinh sản. Thiếu hụt vitamin E có thể dẫn đến tình trạng thoái hóa cơ quan sinh sản và ảnh hưởng đến quá trình tạo phôi, cũng như liên quan đến tổng hợp hồng cầu và máu.

Để đáp ứng nhu cầu cơ thể, bạn cần bổ sung khoảng 10 – 30 mg vitamin E mỗi ngày. Các nguồn cung cấp vitamin E phong phú bao gồm dầu thực vật, xà lách, lòng đỏ trứng, mỡ,…

2.6. Vitamin K: Hỗ trợ quá trình đông máu

Vitamin K, với cấu trúc là hợp chất nhân naphthoquinone, đóng vai trò quan trọng trong quá trình đông máu. Thiếu hụt vitamin K thường dẫn đến chảy máu dưới da và khó đông máu.

Để đáp ứng nhu cầu cơ thể về vitamin K, chế độ ăn hàng ngày cần cung cấp dưới 1mg cho người lớn và 10 – 15mg cho trẻ em.

Tuy nhiên, chúng ta thường có đủ lượng các loại vitamin cần thiết cho hoạt động sống thông qua chế độ ăn uống. Chỉ trong trường hợp bệnh lý và điều trị, việc bổ sung vitamin từ thuốc mới cần thiết. Vì vậy, không nên tự ý bổ sung vitamin tổng hợp mà không có chỉ dẫn từ bác sĩ.